۱۰
اردیبهشت

ویژگی پله ایمن

آنچه در این مطلب می خوانیم:

– عناصر مورد توجه در پله ایمن

– مفهوم “کنترل های عملیاتی” در طراحی پله ایمن

– توجه به کنترل های محیطی در طراحی پله ایمن

– میزان انعکاس نور سطوح در پله

– تاثیر کنتراست (تضاد) نور در محیط پله

– خصوصیات کف پله های خطر آفرین

– روش های مشخص نمودن کف پله های نامنظم و غیر ایمن

– وجود نرده به عنوان یکی از عناصر مهم در طراحی پله ایمن

پله ایمن مانع از وقوع خیلی از اتفاقات از جمله سقوط به هنگام پایین آمدن از آن می شود. اطلاعاتی که ارائه می کنیم به سازندگان، طراحان و استفاده کنندگان پله کمک میکند تا درک صحیح تری نسبت به آن داشته باشند. بدین ترتیب احتمال لغزش و سقوط و به طور کلی خطرات احتمالی را کاهش دهند.

قانون به چه چیزی نیاز دارد؟

مقررات ساختمان الزامات طراحی و ساخت پله را مشخص می کند. چهار عنصر وابسته به یکدیگر در پله ایمن وجود دارد که هیچ عنصری نباید به تنهایی در نظر گرفته شود. این چهار عنصر عبارتند از:

1) کنترل های عملیاتی (Operational Controls)

2) کنترل های محیطی (Environmental Controls)

3) کف پله های خطرناک (Hazardous Steps)

4) نرده (Handrail)

1) کنترل های عملیاتی (Operational Controls) در پله ایمن:

کنترل های عملیاتی قوانین و سیاست ها در مورد استفاده از پله و مراحل کار در محیط می باشد. قوانین عرف عمومی، زمانیکه به صورت عملی اجرا می شود، می توانند از حوادث جدی جلوگیری کنند. قوانین و سیاست های عملی می تواند شامل منبع فعالیت های خطرناک مانند موارد زیر باشد:

تردد با عجله از روی پله، نگه داشتن دست در جیب به هنگام حرکت، صحبت با تلفن همراه و یا مطالعه به هنگام تردد بر روی پله، حمل اقلام مخصوصا مایعات باز و یا نگهداری آنها در حوالی راه پله و تمیز کردن پله در زمان استفاده از آن.

از ابتدایی ترین موارد در سیاست های این کنترل می توان به نمایش واضح محل آسانسور و بالابر اشاره کرد. در بعضی موارد با توجه به شرایط می توان بعضی از هشدارهای کنترل عملیاتی را به صورت تصویر در حوالی پلکان نصب کرد.

کنترل های عملیاتی ساده ترین نوع کنترل برای پیاده سازی هستند که می تواند برای هر پله خاص، متفاوت و خاص آن باشد.

 

 

 

کنترل های محیطی (Environmental Controls) در پله ایمن:

کنترل های محیطی به نکات بصری در اطراف پله و مسیر اشاره می کند. نورپردازی مناسب برای مسیر پله و اطراف آن ضروری است. روشنایی حداقل 100 لوکس را باید درنظر بگیرید.

همچنین، در صورت لزوم، نورپردازی موضعی می تواند در کنار نرده قرار داده شود.

مقدار Reflectance ( LRV )  از سطوح مجاور را با اطلاعات مربوط به تولیدکننده / تامین‌کننده چک کنید. از تفاوت بین سطوح مجاور برای کنتراست دیداری استفاده کنید.

استفاده از کنتراست رنگی سیاه و سغید از نظر جلب توجه بصری بسیار مفید است.

مقادیر انعکاس نور چیست؟

LRV  یک ارزش جهانی برای سنجش ” کنتراست”  است که مقدار نور مفید منعکس‌شده توسط یک شی رنگی را اندازه‌گیری می‌کند. در واقع نشان‌دهنده نور نسبی و مقدار تاریکی به جای رنگ واقعی است. به همین دلیل رنگ های متفاوتی می توانند LRV مشابه داشته باشند. LRV در مقیاس 0 تا 100 اندازه گیری می شود؛ 0 جذب کامل سیاه و 100 انعکاس کامل سفید را نشان می دهد.

حداقل درجه LRV توصیه شده برای سطوح مجاور 30 می باشد.

* دیوارهای کف = 43 درجه کنتراست.

 

چرا ما به کنتراست نیاز داریم؟

اغلب افراد نابینا هنوز مقداری به رنگ واکنش پذیر هستند. فقط یک درصد کوچک (کمتر از 5 درصد) هیچ چیز را نمی بیند و حتی افراد درون این گروه عموما حساسیت به نور و سایه دارند. بنابراین وجود اختلاف 30 درجه ای LRV در سطوح مجاور در اکثر موارد کمک می کند تا مطمئن شویم که افراد دارای نقص بینایی مورد تبعیض قرار نمی گیرند.

مواردی که در آنها کنتراست دیداری مورد نیاز است عبارتند از:

  • سطوح درب ها و یا فریم های دور آنها
  • سقف به دیوار
  • نرده به دیوار
  • اتصالات بهداشتی به دیوار
  • پله

 

پوستر ها و تابلوهای اعلان می توانند موجب حواس پرتی کاربر شوند و نباید روی پله قرار گیرند.

نشانه های تصویری می تواند سیاست های عملیاتی را تقویت کند. به عنوان مثال: از تلفن همراه استفاده نکنید ؛ لوازم سنگین با خود حمل نکنید.

مواد متفاوت در لبه پله می تواند از نظر بصری و بافت (اصطکاکی) به افزایش ایمنی کمک بسیاری کند. منظور از این تفاوت، اختلاف در روشنی است نه رنگ. رنگ ها که متفاوت به نظر می رسند، در واقع کنتراست اندکی دارند. تصویر سیاه و سفید می تواند نمونه مفیدی از کنتراست دیداری باشد. اختلاف مواد باید درست در لبه پله باشد.

 

) کف پله های خطرناک (Hazardous Steps) در پله ایمن:

چهار نوع اصلی از کف پله های خطرناک (پرخطر) وجود دارد:

الف) کف پله های لغزنده:

این نوع کف پله به میزان کافی صلب و دارای اصطکاک بیشتر نیست، خصوصا در لبه پله.

  • سطح کف پله به خصوص لبه ی آن باید مقاومت لغزشی کافی داشته باشد.
  • در مسیر پلکان باید مواد با مقاومت لغزش هدایتی فراهم گردد.
  • منابع احتمالی تجمع آلودگی و ذرات ریز زباله شناسایی و کنترل شود.
  • تعویض کف پله ها و یا لبه ی کف پله با مواد ضروری ذکر شده

ب) کف پله های هشدار دهنده:

– استفاده از راه راه قرمز و سفید یا زرد و سیاه

– ایجاد لبه های مقاوم برای کنترل تردد سریع و افراد دارای نقص بینایی

ج) کف پله کوچک:

یک کف پله کوچک و باریک باعث می شود به هنگام حرکت، پنجه پا به طور کامل بر روی آن قرار نگیرد.

مطمئن شوید که به هنگام پایین رفتن از پله ، کف پله طوری طراحی شود که در قدم های بعدی فضای قرار گرفتن پا کاهش پیدا نکند.

اگر امکان طراحی کف پله های بزرگ و مناسب وجود ندارد، مطمئن شوید سایر عوامل مانند کنترل های عملیاتی، محیطی و هندریل به خوبی و با در نظر گرفتن استانداردها اجرا شده باشند.

د) کف پله های نامنظم و غیر یکنواخت:

منظور از کف پله های غیر یکنواخت، کف پله هاییست که در طول یک پلکان، تعدادی از آنها باریک و تعدادی عریض هستند. تا جایی که امکان دارد این کف پله ها باید اصلاح شوند.

همچنین، از پوشش های سطحی لغزان که به کف پله اتصال کافی و محکم ندارند، اجتناب شود.

اطمینان از کنترل های عملیاتی، محیطی و هندریل ها، در صورتی که نتوان کف پله های نامنظم را حذف کرد.

بررسی دقیق و چشمی:

بررسی چشمی برای مشخص کردن این که آیا این کف پله ها منظم هستند یا خیر، بسیار مفید است. مراحل آن بدین شرح است:

1) در بالای یک کف پله از پلکان بایستید.

2) به آرامی خم شوید و به پایین، لبه ی کف پله ها (Nosing) نگاه کنید.

3) اگر لبه تمام کف پله ها در یک امتداد قرار نداشته باشد مشخص است که این کف پله ها با هم سازگار نیستند. در صورت نیاز برای کسب اطمینان بیشتر اندازه گیری های دقیق تری انجام دهید.

برای اطمینان بیشتر به صورت دستی، سازگار بودن کف پله ها را کنترل کنید.

مراحل کنترل:

1) یک برگه A4 یا مشابه آن تهیه کنید و بر روی یک کف پله مانند تصویر بالا قرار دهید.

2) امتداد کف پله بالا و لبه آبچکان کف پله پایین را علامت گذاری کنید.

3) برگه ترسیم شده را بر روی سایر کف پله ها قرار دهید؛ تطبیق و یا عدم تطبیق امتداد کف پله و آبچکان را با ترسیم بررسی نمایید.

نقش نرده (Handrail) در پله ایمن:

نرده می تواند از سرعت گرفتن در هنگام تردد جلوگیری کند. در واقع ممکن است یک نرده آخرین امید به توقف سقوط احتمالی باشد.

نرده ها در ارتفاع مناسب قرار دارند و کنتراست دیداری دارند که می تواند برای کاربران واضح باشد.

فرم نرده باید به گونه ای باشد که در دست گرفتن آن ممکن و آسان باشد.

به نرده هایی که در محیط خارج از منزل استفاده می شوند توجه کنید. این نرده ها همانند نرده های پلکان داخلی باید زیبا و کاربر پسند باشند و جنس آنان به گونه ای باشد که به هنگام گرفتن دست از آنان احساس سرما و دوری در استفاده کننده به وجود نیاید.

فرم نرده و ارتفاع نصب آن مهمترین نکات آن هستند که باید در طراحی مدنظر قرار گیرد. نورپردازی نرده ایده دیگریست که در افزایش حفظ امنیت کاربر موثر می باشد. اگر این نورپردازی به درستی و با توجه به اصول فنی و زیبایی شناسی انجام گیرد هر دو جنبه طراحی ؛کاربردی بودن و زیبایی؛ را با هم برآورده می سازد.

سوالاتی که با مطالعه متن مذکور می توان به پاسخ آنها دست یافت:

– طراحی پله ایمن چگونه است؟

– قوانین و مواردی که به هنگام تردد از پله باید به آنها توجه کرد کدامند؟

– علائم هشدار دهنده محیط اطراف پله چیست؟

– خصوصیات مورد توجه در طراحی کف پله ها کدام است؟

– انعکاس نور و تاثیر آن در حفظ امنیت کاربر پلکان چیست؟

– تاثیر کف پله های کوچک به هنگام استفاده از آن چیست؟

– تاثیر نرده در پله ایمن چیست؟